Codzienna higiena, wczesna profilaktyka i świadome wybory mają rzeczywisty wpływ nie tylko na zdrowie jamy ustnej, ale również na jakość życia – podkreślali eksperci podczas konferencji zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Periodontologiczne we współpracy z marką Oral-B z okazji Dnia Zdrowych Dziąseł, który przypada na 12 maja. Tegoroczna odsłona inicjatywy, realizowana pod hasłem „Wspieramy zdrowie i jakość życia”, inauguruje nowy, trzyletni program edukacyjny poświęcony budowaniu świadomości na temat związku między zdrowiem jamy ustnej a ogólnym dobrostanem. Pokaże on, jak zmieniają się potrzeby od dzieciństwa po dorosłość i dlaczego profilaktyka powinna towarzyszyć pacjentom na każdym etapie życia.

Choroby dziąseł i przyzębia należą do najczęściej występujących schorzeń na świecie i dotykają ponad miliard osób, a według Światowej Organizacji Zdrowia choroby jamy ustnej dotyczą nawet 3,7 miliarda ludzi. Coraz więcej badań pokazuje także ich związek z chorobami układu sercowo-naczyniowego, cukrzycą czy przewlekłym stanem zapalnym, dlatego zdrowie dziąseł obecnie częściej postrzegane jest jako element zdrowia ogólnego, a nie wyłącznie stomatologii.

– Choroby dziąseł często rozwijają się powoli i właśnie dlatego tak ważne jest, by reagować, gdy pojawią się pierwsze objawy, takie jak krwawienie czy stan zapalny. Wczesna profilaktyka, codzienna higiena i regularne kontrole pozwalają w dużej mierze zapobiegać ich rozwojowi i chronić nie tylko zdrowie jamy ustnej, ale również zdrowie ogólne – powiedział dr hab. n. med. Jan Kowalski, członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Periodontologicznego.

Nawyki z dzieciństwa budują zdrowie na lata

Zdrowie jamy ustnej dziecka zaczyna się dużo wcześniej niż pierwsza wizyta u dentysty – wiele zależy od codziennych rytuałów, diety i prawidłowej higieny. To szczególnie ważne w kontekście próchnicy dziecięcej, która pozostaje jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych u najmłodszych. Szacuje się, że 56% dzieci z próchnicą w zębach mlecznych mierzy się z nią później także w uzębieniu stałym, a wysoki poziom płytki nazębnej w dzieciństwie może wiązać się nawet z czterokrotnie większą utratą zębów w dorosłości. Dodatkowo badania wskazują, że u dzieci używających szczoteczek elektrycznych z okrągłą główką występuje niższe ryzyko rozwoju próchnicy niż u tych korzystających ze szczoteczek manualnych.

– To właśnie w dzieciństwie budowane są zachowania, które później decydują o zdrowiu jamy ustnej przez kolejne dekady. Skuteczne szczotkowanie dwa razy dziennie przez minimum dwie minuty, najlepiej szczoteczką elektryczną z okrągłą główką, odpowiednia ilość fluoru i wsparcie rodzica w nauce prawidłowej higieny to fundament, którego nie da się zastąpić leczeniem w późniejszych latach – mówiła dr n. med. lek. dent. Beata Golan, kierownik ds. naukowych P&G Polska.

Ortodoncja, implanty i recesje dziąseł – sytuacje, w których profilaktyka ma szczególne znaczenie

Wiele uwagi poświęcono także pacjentom, którzy powinni wyjątkowo zadbać o higienę – osobom w trakcie leczenia ortodontycznego ze spozycjonowanymi implantami czy u tych z recesjami dziąsłowymi. Podkreślano, że w tych wszystkich sytuacjach kluczowe pozostaje skuteczne usuwanie płytki bakteryjnej, ale ważne jest również, aby robić to we właściwy sposób.

Nieprawidłowa technika szczotkowania to jeden z czynników sprzyjających recesjom dziąsłowym. W profilaktyce coraz większe znaczenie mają rozwiązania wpływające zarówno na skuteczność, jak i delikatność codziennej higieny. Odpowiednio dobrane szczoteczki elektryczne z okrągłą główką, delikatnymi końcówkami, różnymi trybami pracy oraz czujnikiem siły nacisku mogą pomóc w codziennej profilaktyce i ochronie dziąseł.

– Recesje dziąseł są sygnałem ostrzegawczym i nie można ich bagatelizować. Wczesne rozpoznanie i podjęcie działań ograniczy koszty i zakres leczenia. Profilaktyka zaczyna się przede wszystkim od prawidłowych nawyków codziennego szczotkowania zębów – zaznaczył dr hab. n. med. Bartłomiej Górski, kierownik Zakładu Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Istotnym elementem codziennej higieny pozostaje także stosowanie past z fluorem, w tym formuły z fluorkiem cyny, które wspierają kontrolę biofilmu bakteryjnego i ochronę dziąseł, uzupełniając działanie nowoczesnych szczoteczek elektrycznych.

Szczególne miejsce podczas konferencji poświęcono również ortodoncji. W trakcie leczenia ortodontycznego utrzymanie właściwej higieny bywa dodatkowym wyzwaniem. Aparaty stałe i leczenie nakładkowe sprzyjają gromadzeniu biofilmu, dlatego pacjenci wymagają szczególnej edukacji oraz rozwiązań, które pomagają dokładnie oczyszczać trudno dostępne okolice.

– Leczenie ortodontyczne nie kończy się na prawidłowym ustawieniu zębów. Równie ważne jest zachowanie zdrowych dziąseł przez cały proces terapii. Pacjent musi rozumieć, że higiena jest częścią leczenia, a nie dodatkiem do niego – zaznacza lek. dent. Olga Iluk.

W przypadku implantów zwracano uwagę, że choć nowoczesna implantologia daje ogromne możliwości odbudowy utraconych zębów, sukces leczenia zależy również od codziennej troski o tkanki otaczające implant. – Implanty wymaga codziennej, uważnej pielęgnacji – nierzadko nawet większej niż naturalne zęby. To dlatego profilaktyka – zarówno profesjonalna, jak i domowa – pozostaje tu równie ważna jak sama procedura chirurgiczna – dodał lek. dent. Paweł Sieradzki.

Profilaktyka przede wszystkim

Silnie wybrzmiał także temat profilaktyki rozumianej szerzej niż tylko zapobieganie chorobie. Eksperci podkreślali, że zdrowe dziąsła wpływają na komfort życia, możliwość swobodnego jedzenia, mówienia, funkcjonowania, a tym samym na dobrostan pacjentów.

– Zdrowe dziąsła to nie tylko brak problemów, ale także lepsze samopoczucie, jakość życia i aktywność na co dzień. Dlatego profilaktyka powinna być postrzegana jako stały element troski o zdrowie, a nie działanie podejmowane dopiero w odpowiedzi na objawy – dodał dr hab. n. med. Jan Kowalski.

Dzień Zdrowych Dziąseł coraz wyraźniej wykracza poza ramy jednodniowej inicjatywy. To okazja do przypomnienia, że o zdrowie dziąseł należy dbać nie tylko od święta. W ramach kampanii prowadzone są działania edukacyjne, współprace ze środowiskiem eksperckim oraz inicjatywy angażujące społeczność, takie jak bezpłatne instruktaże higieny jamy ustnej w Strefie Zdrowego Uśmiechu Oral-B, które łączą edukację z rzeczywistym wsparciem profilaktyki. W takiej Strefie podczas spotkania z higienistką stomatologiczną można nauczyć się prawidłowej techniki używania szczoteczki elektrycznej z okrągłą główką, zapoznać się ze sposobem ochronnego działania jej czujnika nacisku na dziąsła, poczuć gładkość zębów oczyszczonych przez technologię iO i odczuć świeżość oddechu po użyciu pasty Oral-B z fluorkiem cyny.