W każdym roku mniej niż 1 na 10 palaczy skutecznie rzuca palenie, mimo że większość deklaruje taką chęć[1]. Eksperci w kampanii „Rzuć palenie z farmaceutą”, której inicjatorem jest firma Kenvue, podkreślają, że potknięcia i kryzysy są naturalnym elementem tego procesu, a największe znaczenie może mieć wsparcie farmaceuty jako łatwo dostępnego specjalisty, który pomaga się do niego przygotować. Dane wskazują, że połączenie wsparcia farmakologicznego i psychologicznego zwiększa szanse powodzenia nawet o 40%[2]. W kampanii swoim doświadczeniem dzieli się Janusz Chabior, który po 50 latach palenia zdecydował się sięgnąć po profesjonalną pomoc.

Proces rzucania palenia optymalnie powinien trwać około trzech miesięcy, ale pierwsze dwa tygodnie są najbardziej krytyczne. To wtedy ryzyko powrotu do nałogu jest największe[3][4]. W pierwszych dniach organizm reaguje na brak nikotyny, pojawia się napięcie, głód nikotynowy i chęć powrotu do starych nawyków. Myśl o papierosie wraca przy kawie, w pracy, w stresującym momencie albo podczas zwykłej przerwy w ciągu dnia. Wiele osób wtedy odpuszcza i wraca do palenia. Właśnie o takich trudnych i kryzysowych momentach opowiada Janusz Chabior, który po 50 latach zdecydował się skończyć z nałogiem – tym razem ze wsparciem profesjonalistów oraz bliskich.

– Nie zliczę, ile razy rzucałem już palenie. Do tej pory ta decyzja kojarzyła mi się raczej z porażką niż sukcesem. Myślałem tylko o papierosie, odruchowo szukałem go w codzienności, byłem rozdrażniony, a finalnie frustracja doprowadzała do starych nawyków. Teraz poszedłem inną drogą i zdecydowałem się na wsparcie farmaceuty. Nie powiem, że jest łatwo, ale dzięki konsultacji ze specjalistą wiem, czego mogę się spodziewać, jak reagować i jak się przygotować na kolejne etapy. Kiedyś myślałem, że jest już dla mnie za późno na walkę z nałogiem. Teraz mam poczucie, że w końcu nie działam przypadkowo, tylko z konkretnym planem. Wszystkim, którzy mają tę drogę jeszcze przed sobą, podpowiem, że pierwsze kroki naprawdę warto skierować do apteki – powiedział Janusz Chabior, aktor i ambasador kampanii „Rzuć palenie z farmaceutą”, realizowanej przez Kenvue.

Rzucanie palenia wpływa na codzienność i relacje

Jednym z ważniejszych tematów poruszanych w kampanii jest rola bliskich. Agata Wątróbska, żona aktora, opowiada o tym, jak wspiera męża w rzucaniu palenia – bo choć najwięcej uwagi poświęca się palaczowi, to zrywanie z nałogiem wpływa też na partnera, rodzinę i codzienne relacje.

– Wiem, jak trudne jest rzucanie palenia. Widziałam, ile razy próbował i jak dużo go to kosztowało. Tym razem, kiedy oprócz decyzji pojawił się też konkretny plan przygotowany przez farmaceutę, poczułam, że to może się naprawdę udać. Uważam, że jesteśmy w tym procesie razem, a moją rolą jest wsparcie, ale bez naciskania, kontrolowania czy oceniania. Ustaliliśmy, czego Janusz potrzebuje w trudnych momentach, czasem to po prostu rozmowa, czasem przypomnienie, dlaczego zaczął, a czasem zwykła wyrozumiałość. Wiem, że nie mogę zrobić tego za niego, ale mogę być dla niego wsparciem – spokojnym i dającym poczucie bezpieczeństwa, nawet wtedy, kiedy pojawiają się trudne emocje czy potknięcia – powiedziała Agata Wątróbska, aktorka i prywatnie żona Janusza Chabiora.

Jak sobie pomóc?

Walka z nałogiem nie musi polegać wyłącznie na samokontroli. Może być również wspierana metodami o udokumentowanej skuteczności, takimi jak wsparcie behawioralne, konsultacja ze specjalistą oraz farmakoterapia. Warto przygotować się do pierwszych dni bez papierosa, skierować swoje kroki do apteki i skorzystać z pomocy farmaceuty, który stworzy odpowiedni plan i pomoże przejść przez początek procesu bardziej świadomie.

– U osoby rzucającej palenie pojawia się rozdrażnienie, napięcie, czasem wycofanie albo nerwowość. To naturalna reakcja organizmu na odstawienie nikotyny. Uzależnienie od papierosów ma zarówno wymiar fizjologiczny, jak i behawioralny. Organizm przez lata przyzwyczaja się do regularnych dawek nikotyny, ale równie silne są codzienne schematy i sytuacje kojarzące się z paleniem. Ważne jest, by zrozumieć, jaką rolę papieros pełnił w życiu codziennym – czy był regulatorem napięcia, sposobem na przerwę, nagrodą, kontaktem społecznym, czy próbą poradzenia sobie z emocjami – a następnie należy znaleźć sposoby, które na te potrzeby odpowiedzą – powiedziała Karolina Tuchalska-Siermińska, psycholog, ekspertka kampanii „Rzuć palenie z farmaceutą”, organizowanej przez Kenvue, oraz autorka poradnika psychologicznego o walce z uzależnieniem od nikotyny.

Co ważne, kampania podkreśla, że kryzys to część procesu i nie musi oznaczać rezygnacji z zerwania z nałogiem.

– Potknięcie w procesie rzucania palenia nie jest porażką, tylko informacją. Pokazuje, w jakiej sytuacji uruchomił się dawny nawyk. Kluczowe jest to, żeby nie reagować wstydem i myśleniem, że wszystko stracone, ale zatrzymać się, sprawdzić, co doprowadziło do tej chwili, i wrócić do wcześniej ustalonego planu. To właśnie te momenty – odpowiednio przepracowane – wzmacniają cały proces – dodała Karolina Tuchalska-Siermińska.

Małe zwycięstwa ważniejsze od spektakularnych efektów

Choć pierwsze dni po rzuceniu palenia bywają trudne, organizm bardzo szybko zaczyna reagować na zmianę. Już po 20 minutach od ostatniego papierosa spada tętno i ciśnienie krwi. Po kilkunastu godzinach poziom tlenku węgla wraca do normy, a organizm zaczyna się oczyszczać. W kolejnych tygodniach poprawia się wydolność płuc i krążenie, wraca energia, a wiele osób zauważa też poprawę smaku i węchu. Po roku ryzyko choroby wieńcowej spada o połowę. Długoterminowo korzyści są jeszcze większe – po 10 latach ryzyko zgonu z powodu raka płuc może być niższe o blisko 50%[5].

Rzucanie palenia nie musi być idealne, żeby było skuteczne

Kampania „Rzuć palenie z farmaceutą” podkreśla bardzo ważną rolę farmaceuty w procesie rzucania palenia oraz normalizuje to, o czym wciąż mówi się zbyt rzadko – kryzysy i chwile słabości. Nie są one porażką, lecz naturalnym elementem zmiany. Najważniejsze jest wracanie do planu, korzystanie ze wsparcia i podejmowanie kolejnych prób, nawet jeśli po drodze wydarzył się gorszy moment.