Kontrakt cPPA może być skutecznym narzędziem stabilizacji kosztów energii i realizacji celów ESG. Jego efektywność zależy jednak od kilku czynników. Kluczowe znaczenie mają odpowiednio dobrane mechanizmy rozliczeń, sposób bilansowania oraz dopasowanie kontraktu do profilu zużycia energii w firmie. Dopiero to pozwala na skuteczne zarządzanie ryzykiem i osiągnięcie oczekiwanych korzyści.

Energia przestaje być tylko kosztem

W warunkach dużej zmienności cen energii elektrycznej przedsiębiorstwa coraz częściej przestają traktować ją wyłącznie jako koszt operacyjny. Zakup ten staje się elementem długoterminowej strategii finansowej i zarządzania ryzykiem. Kontrakt cPPA pozwala częściowo uniezależnić się od bieżących wahań cen rynkowych, ale wymaga świadomego podejścia do jego struktury.

– Kontrakt cPPA to decyzja strategiczna, a nie tylko zakup energii po określonej cenie. Jego opłacalność zależy od tego, jak dobrze firma rozumie swój profil zużycia oraz mechanizmy rozliczeń i bilansowania – komentuje Joanna Repko, koordynatorka projektów w Zespole Rozwoju i Zarządzania Produktem w E.ON Polska.

Ekonomiczna atrakcyjność cPPA wynika z konkurencyjności kosztowej technologii OZE – przede wszystkim energetyki wiatrowej i fotowoltaiki – których struktura kosztów jest w dużej mierze niezależna od cen paliw kopalnych i uprawnień do emisji CO₂. Jednak cena zapisana w kontrakcie nie jest równoznaczna z finalnym kosztem energii ponoszonym przez odbiorcę.

Bilansowanie – kluczowy, często pomijany element

Żaden kontrakt cPPA nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania firmy na energię w każdej godzinie. Produkcja energii z OZE nie zawsze pokrywa się z profilem zużycia przedsiębiorstwa, co oznacza konieczność bilansowania różnic pomiędzy produkcją a rzeczywistym poborem energii.

W praktyce oznacza to, że brakującą energię trzeba dokupić na rynku, a nadwyżki – sprzedać. Koszty tych operacji, podobnie jak sposób rozliczania nierównowag, mają istotny wpływ na końcowy rachunek za energię.

Cena kontraktowa to nie wszystko

Finalny koszt energii w cPPA to „koszyk” kilku elementów: ceny energii z OZE, kosztów bilansowania, dokupowania energii poza kontraktem, rozliczeń rynkowych oraz – w zależności od modelu – gwarancji pochodzenia. W kontraktach wirtualnych (financial cPPA) dodatkowym czynnikiem jest mechanizm kontraktu różnicowego, w którym to ceny rynkowe decydują o przepływach finansowych między stronami.

– cPPA nie eliminuje ryzyka całkowicie. Dobrze zaprojektowany kontrakt je ogranicza, natomiast źle przygotowany może przenieść znaczną część zmienności cenowej na odbiorcę – wskazuje Szymon Kowalski, wiceprezes RE-Source Poland Hub. Dodaje również, że właśnie dlatego opłacalność tego typu umów trzeba analizować w ujęciu strategicznym i wieloletnim, a nie wyłącznie przez pryzmat ceny za jedną megawatogodzinę.

Jak uniknąć kosztownych błędów

Kontrakty cPPA najlepiej sprawdzają się w firmach, które dokładnie znają swój profil zużycia energii i świadomie podchodzą do ryzyka rynkowego. Kluczowe jest uwzględnienie nie tylko ceny energii, ale również sposobu jej rozliczania i bilansowania.

Brak takiego podejścia może prowadzić do rozbieżności między oczekiwaniami a rzeczywistym efektem finansowym. Firmy, które traktują cPPA jako gwarancję stałych kosztów energii, ryzykują, że kontrakt nie przyniesie oczekiwanej stabilizacji.