Sztuka coraz częściej porzuca przestrzenie muzeów i galerii, by zaistnieć tam, gdzie na co dzień toczy się miejskie życie. W taki sposób kształtuje też lokalną tożsamość. Jednym z najbardziej wyrazistych przejawów tej zmiany są murale. Stoen Operator, którego infrastruktura stanowi trwały element warszawskiej tkanki miejskiej, aktywnie wspiera takie inicjatywy. Od lat udostępnia swoje obiekty jako przestrzeń twórczą dla artystów i społeczności. W ostatnim czasie pojawiły się na nich dwie nowe prace.

Infrastruktura, taka jak rozdzielnie czy budynki, to zwykle rzadko dostrzegane elementy miasta. Kiedy mogą stać się płótnem dla artystów, zyskują nową rolę.

- Murale powstające na naszych obiektach zmieniają techniczne ściany w miejsca spotkania z kulturą i budują bliższą relację z miastem. Nowo powstałe prace autorstwa Dariusza Paczkowskiego i Magdaleny Czyżykiewicz-Janusz dołączają istniejących już projektów na mapie miasta. Wszystkie zostały zrealizowane wspólnie z młodzieżą i partnerami społecznymi, dzięki czemu pokazują, że energetyka może być blisko ludzi – również w wymiarze kultury – mówi Aleksandra Smolarska-Flis, rzecznik prasowy Stoen Operator.

Wizerunki niezwykłych postaci przy ul. Dzielnej

Na ścianie budynku stołecznego operatora przy ul. Dzielnej powstał mural inspirowany osobą dr. Davida R. Hawkinsa – psychiatry, naukowca i autora Mapy Poziomów Świadomości. Przedstawiona na nim sentencja zwraca uwagę na sprawczość jednostki oraz odpowiedzialność za własne życie. Kompozycja, wpisuje się w klimat okolicy, zaprasza do refleksji i niesie duchowe przesłanie osadzone w dynamicznym charakterze dzielnicy.

Kolejna praca, która pojawiła się na rogu ul. Dzielnej i Smoczej, przedstawia Zenię Larsson – polsko‑szwedzką pisarkę i rzeźbiarkę żydowskiego pochodzenia, ocalałą z Zagłady. Portret przywraca pamięć o artystce i symbolicznie wpisuje jej historię w przestrzeń współczesnej Warszawy.

– Mural jest dialogiem z okolicą – opowiada o ludziach i pamięci zapisanej w murach. Gdy pojawia się tam, gdzie dzieje się codzienność, sztuka odzyskuje sprawczość i realnie wpływa na wrażliwość przechodniów – mówi Dariusz Paczkowski, artysta i współautor prac.

Kontynuacja projektów łączących sztukę, edukację i wrażliwość społeczną

Nowe realizacje rozwijają dotychczasowe działania artystyczne na obiektach należących do spółki Stoen Operator. W połowie czerwca ubiegłego roku na transformatorze przy ul. Solidarności 66 powstał mural upamiętniający muzyków i muzyczki Warszawskiego Getta. Stworzyła go młodzież z Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego im. Zuzanny Ginczanki pod opieką Dariusza Paczkowskiego. Praca odwołuje się do historii, a jednocześnie włącza młode pokolenie w działanie i podtrzymywanie pamięci, zachęca do poznawania i interpretowania lokalnego dziedzictwa.

Na stacji transformatorowej przy ul. Lazurowej na Bemowie widnieje mural przygotowany w ramach działań aktywizacyjnych, realizowanych przez Ośrodek Wsparcia i Rehabilitacji dla Osób z Niepełnosprawnościami. Uczestnicy zajęć, którzy prowadzą własny zespół muzyczny, współtworzyli ten projekt. Uwiecznili na nim swoje twarze i pasje, dzięki czemu dzieło stało się formą artystycznego wzmocnienia i pokazania ich obecności w życiu dzielnicy.

W 2023 roku odsłonięto także mural poświęcony Alinie Margolis‑Edelman na budynku transformatora przy ul. Walecznych 4/6. Dzięki inicjatywie społeczności  Liceum Francuskiego im. René Goscinnego oraz Państwowego Przedszkola nr 292 postać tej lekarki i uczestniczki powstania warszawskiego została utrwalona w niecodziennej formie. Praca wpisała się w obchody 80. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim.

Sztuka bliżej ludzi

Murale realizowane na infrastrukturze Stoen Operator stają się elementem nowoczesnego rozumienia odpowiedzialności społecznej – wzmacniają lokalną tożsamość, upamiętniają ważne postacie i angażują mieszkańców oraz instytucje. Dzięki współpracy z artystami i społecznościami lokalnymi techniczne obiekty zmieniają się w niewielkie przestrzenie kultury, które łączą ludzi i wzbogacają przeżycia pojawiające się podczas obcowania z miastem.